Tổng quan lý thuyết và xu hướng nghiên cứu về lãnh đạo chuyển đổi và chấp nhận công nghệ trong các Ngân hàng thương mại Việt Nam: Tiếp cận phân tích thư mục học Scopus 2010–2025
DOI:
https://doi.org/10.63783/dla.2025.056Từ khóa:
Lãnh đạo chuyển đổi, chấp nhận công nghệ, thư mục học, transformational leadership, Lãnh đạo chuyển đổi; Chấp nhận công nghệ; Transformational leadership; Technology adoption; Digital transformationTóm tắt
Bài báo kết hợp tổng quan lý thuyết và phân tích thư mục học nhằm làm rõ vai trò của lãnh đạo chuyển đổi trong chấp nhận công nghệ tại các ngân hàng thương mại Việt Nam. Dựa trên 372 bài báo Scopus (2010–2025) xử lý bằng VOSviewer, nghiên cứu xác định 5 cụm chủ đề chính và chỉ ra khoảng trống về ảnh hưởng của lãnh đạo cấp cao đến chiến lược đổi mới. Tích hợp mô hình Công nghệ – Tổ chức – Môi trường (TOE), Lý thuyết Lan tỏa đổi mới (DOI) và Lý thuyết Thể chế, bài báo đề xuất mô hình khái niệm gồm 7 giả thuyết, nhấn mạnh vai trò trung tâm của lãnh đạo chuyển đổi trong việc điều phối nguồn lực và ứng phó áp lực môi trường. Kết quả cung cấp khung lý thuyết vững chắc cho kiểm định thực nghiệm tương lai (sử dụng SEM hoặc Bayesian SEM) và hàm ý quản trị thiết thực cho tiến trình chuyển đổi số ngân hàng.
Thống kê lượt tải xuống
Tài liệu tham khảo
B. M. Bass, Leadership and Performance Beyond Expectations. New York: Free Press, 1990.
T. Oliveira, M. F. Thomas và M. Espadanal, “Determinants of cloud computing adoption in the public sector: An empirical study,” Computers in Human Behavior, vol. 43, tr. 399–411, 2014.
Y. K. Dwivedi, M. Janssen, E. L. Rana, N. Slade và A. Clement, “Enablers and inhibitors of AI adoption in the financial service sector,” Journal of Business Research, vol. 131, tr. 401–414, 2021.
J. Chen, C. You và S. Chang, “FinTech adoption in China’s regional banks: perspectives from management,” Asia Pacific Journal of Innovation and Entrepreneurship, vol. 15, số 2, tr. 235–251, 2021.
N. Utami, I. S. Abdullah và A. Hakim, “Determinants of Fintech adoption: The role of user innovativeness and organizational culture,” Journal of Asian Finance, Economics and Business, vol. 8, số 6, tr. 89–97, 2021.
M. Baba, A. Khanna và S. Kaur, “Transformational leadership and technology innovation in financial institutions,” International Journal of Innovation Management, vol. 27, số 3, tr. 1–20, 2023.
D. J. Teo, K. K. Wei và I. Benbasat, “Predicting intention to adopt interorganizational linkages: An institutional perspective,” MIS Quarterly, vol. 27, số 1, tr. 19–49, 2003.
H. Liang, N. Saraf, Q. Hu và Y. Xue, “Assimilation of enterprise systems: The effect of institutional pressures and the mediating role of top management,” MIS Quarterly, vol. 31, số 1, tr. 59–87, 2007.
K. Zhu và K. L. Kraemer, “Post-adoption variations in usage and value of e-business by organizations: Cross-country evidence from the retail industry,” Information Systems Research, vol. 16, số 1, tr. 61–84, 2005.
S. Hanafizadeh, A. Keating và A. Khedmatgozar, “A systematic review of Internet banking adoption,” Telematics and Informatics, vol. 31, số 3, tr. 492–510, 2014.
Y. K. Dwivedi, E. L. Rana và M. Janssen, “Institutional theory perspectives on digital transformation: A systematic literature review,” Information Systems Frontiers, vol. 23, tr. 1417–1442, 2021.
M. Fox và C. Griffy-Brown, “Institutional pressures and digital transformation in financial services,” Information & Management, vol. 60, số 1, tr. 102–119, 2023.
D. Phạm, N. Trần và H. Nguyễn, Các yếu tố ảnh hưởng đến đổi mới ngân hàng số tại Việt Nam, Luận văn Thạc sĩ, Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh, 2023.
V. Venkatesh, M. G. Morris, G. B. Davis và F. D. Davis, “User acceptance of information technology: Toward a unified view,” MIS Quarterly, vol. 27, số 3, tr. 425–478, 2003.
E. M. Rogers, Diffusion of Innovations, 5th ed. New York: Free Press, 2003.
A. Hà và T. Hằng, “Transformational leadership and digital transformation in Vietnamese commercial banks,” Journal of Asian Business and Economic Studies, vol. 31, số 2, tr. 223–239, 2024.
H. Nguyễn, T. Lê và T. Phạm, “Impact of self-efficacy and mediating factors on Fintech adoption in the VUCA era,” Journal of Economic Development, vol. 26, số 4, tr. 175–192, 2024.
N. Alshira’h, A. Al-Okaily và M. Bataineh, “FinTech adoption among Jordanian banks: drivers and challenges,” Journal of Financial Innovation, vol. 10, số 1, tr. 83–101, 2024.
A. Esmaeilian, L. Walker và J. Chung, “Applying Bayesian Structural Equation Modeling in business research: Opportunities and challenges,” Computers in Human Behavior Reports, vol. 9, số 3, tr. 110–128, 2024.
A. Song và S. Lee, “Bayesian SEM in social sciences: Modeling uncertainty in complex data,” Journal of Applied Statistics, vol. 47, số 8, tr. 1456–1472, 2020.
